Tiếng nổ rền của hàng trăm cỗ máy ủi, máy cạp, xe múc, xe lu…, tiếng đá nổ, đất rơi… lọt thỏm giữa chốn đại ngàn. Bất chấp thời tiết khắc nghiệt của rừng, hàng trăm công nhân của công ty 7/5 và 515 vẫn ngày đêm đội mưa thông đường. Từ trên đỉnh hòn Giao - thuộc khu vực vùng lõi của rừng Quốc gia Bi Duop - Núi Bà, nhìn về mạn Đông Bắc Khánh Hòa, vóc dáng của con
đường 723 đã hiện ra như bức tranh treo giữa núi đồi điệp trùng…!
* CUNG ĐƯỜNG THẤM MÁU
Con đường 723 nối liền giữa phố biển Nha Trang và thành phố hoa Đà Lạt, dài 138 km, rộng 9m, mặt đường thảm bê tông nhựa 6m. Khi hoàn thành rút ngắn gần 80 km so với lộ trình hiện nay.
Từ Đạ Chais (Lạc Dương, Lâm Đồng), xuôi về Khánh Lê, Khánh Vĩnh Khánh Hòa), khi bão Xangsane (bão số 6) vừa đổ bộ vào đất liền và tàn phá khốc liệt dải đất miền Trung… cung đường 723 nhiều đoạn nhão nhoẹt bùn đất, đường tắc do mưa bão gây sạt lở núi. Đỉnh hòn Giao - nằm ở độ cao trên 1.500 mét so với mực nước biển, chìm trong sương mù đặc quánh… Anh Nguyễn Văn Thiệp (Cán bộ phụ trách kỹ thuật của Công ty 7/5) cho biết: Dù đã cuối mùa mưa nhưng để kịp tiến độ công ty đã tập trung đầy đủ phương tiện và huy động vào công trường trên 400 Công nhân (CN) để thi công nốt những hạng mục còn lại của công trình.
Tại mạn Đông hòn Giao (phía Khánh Hòa), giáp vơi Lâm Đồng, một đại công trường với hàng trăm CN cùng lực lượng cơ giới của Công ty 515 ngày đêm hối hả khắc phục hậu quả sạt lở núi. Mặc cho gió núi, mưa rừng, CN ở đây đã tăng ca, tăng giờ để chuẩn bị đổ bê tông hoàn thành cây cầu cuối cùng trên cung đường. Anh Phạm Bá Thu (Giám sát công trình thuộc Công ty 515) tâm sự: Thời tiết như thế này chả thấm vào đâu đối với anh em CN cầu đường đã có thâm niên,
trong số họ nhiều người cả năm chưa một lần về nhà. Khổ nhưng vẫn còn may mắn hơn những đồng nghiệp xấu số đã vĩnh viễn nằm lại trên cung đường, mỗi mét đường đều có mồ hôi, nước mắt và máu của CN thấm đẫm.
Trong một đêm định mệnh (đêm 14-12-2005), tại km 53+1550, nguyên một lán trại 9 công nhân (quê Thái Bình, Hà Nam và Thanh Hóa) đang say ngủ thì bất ngờ núi lở chôn vùi dưới hàng ngàn tấn đất đá… Trong số họ có người còn quá trẻ như Hoàng Anh Chung (SN 1988), Phạm Bá Thịnh (SN 1986), người lớn tuổi nhất là Đinh Công Tiến (SN 1964)… Ngoài 9 công nhân này con có 2 công nhân khác đã mãi mãi nằm lại trên cung đường. Chưa kể, nhiều công nhân bị miểng đá, cây đổ, tai nạn lao động sứt đầu mẻ trán là chuyện thường ngày ở trên công trường.
Một số công nhân ở đây cho biết, đêm đến thời tiết của rừng thật là đáng sợ! Lạnh và buồn. Nhưng sợ nhất vẫn là lở núi. Cuối năm 2005, mưa lũ liên tục làm núi lở tắc đường, CN bị cô lập trong suốt 2 tháng trời, Ban quản lý dự án phải dùng máy bay trực thăng để di dời CN nhưng sương mù và mưa máy bay không vào được, CN phải tự giải cứu mình bằng cách cắt rừng để tìm đường sống. Nhưng rồi hết mưa, CN lại có mặt trên công trường, đời CN cầu đường là thế đâu cần là có và đâu khó lại có CN.
* NHỮNG LÀNG DU LỊCH XANH
Khi cung đường 723 hoàn thành, đưa vào sử dụng không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lâm Đồng - Khánh Hoà mà còn mở ra một triển vọng mới cho ngành du lịch vùng cực Nam Duyên hải miền Trung và Nam Tây Nguyên.
Không phải ngẫu nhiên nhiều người gọi tỉnh lộ 723 là cung đường xanh! Bởi con đường len qua những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn, vượt qua nhiều vách đá cheo leo và những thác nước hùng vĩ, điệp trùng. Đường băng qua khu rừng lùn trên đỉnh hòn Giao - Khu vực lưu giữ nhiều nguồn gen động, thực vật quý hiếm, thuộc rừng Quốc gia Bi Đuop - Núi Bà, đây chính là tiền đề để phát triển ngành du lịch sinh thái. Hinh dung tương lai, con đường đẹp nhất Tây Nguyên này còn có một vai trò rất quan trọng về chiến lược quân sự, kết nối với cung đường xanh Tây Nguyên - đường Trường Sơn và đặc biệt là đường Đông Trường Sơn - nối liền với con đường di sản Văn hoá miền Trung - Tây Nguyên.
Trong một tương lai gần, những buôn làng nằm trong vùng đệm của rừng Quốc gia Bi Doup - Núi Bà như Đông Mang, Đưng Tupóh, Đưng KSi… nằm ẩn hiện trong rừng thông này sẽ hình thành nên những làng du lịch xanh. Nơi đây, trong từng nóc nhà dài của các tộc người bản địa gốc KHo vẫn còn lưu giữ gần như nguyên vẹn những nét văn hoá truyền thống Tây Nguyên như không gian văn hoá cồng chiêng, rượu cần, sản phẩm thổ cẩm cùng những món ẩm thực rừng rất độc đáo như khô nai, khô heo…
Ông Kơ Đơng Ha Quyên (Chủ tịch UBND xã Đạ Chais), hồ hởi nói: Ở đây khí hậu rất tốt lại nhiều rừng, nhiều thác nước đẹp… đồng bào vẫn còn giữ được cái văn hoá truyền thống của mình nên phát triển du lịch sinh thái là cái mạnh của địa phương. Quả vậy, một đơn vị tư vấn ở TP HCM đã khảo sát và chọn ra 10 điểm dừng chân cho du khách trên tuyến đường. Điều kiện tự nhiên ở đây còn thả nuôi được các loại cá nước ngọt có giá trị kinh tế cao như cá hồi (hiện Viện nuôi trồng thủy sản đã nuôi thử thành công loại cá này và Lâm Đồng cũng đã quy hoạch 100 ha tại xã Đã Chais để đầu tư thả nuôi đại trà phục vụ du lịch và xất khẩu). Thêm thế mạnh để phát triển ngành du lịch của địa phương, đó là chăn nuôi heo đen thả rừng, một trong nhưng nguyên liệu làm nên sản phẩm khô heo nổi tiếng của các tộc người bản địa trên cao nguyên LangBian.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ (Phó chủ tịch UBND huyện Lạc Dương), cho biết thêm: Con đường mở ra nhiều lợi thế cho địa phương nên huyện đã đi tắt đón đầu bằng các dự án kêu gọi đầu tư vào các khu Nông nghiệp Công nghệ cao ở Liêng Su, Đơng Sơ Ranh, KLong KLanh và các dự án phát triển du lịch sinh thái ở vùng đệm rừng Quốc gia Bi Doup - Núi Bà. Tính đến thời điểm này, riêng trên địa bàn xã Đạ Chais (một xã thuộc huyện Lac Dương) đã có trên 10 dự án đang được địa phương trải thảm đỏ mời gọi các nhà kinh tế đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp và du lịch. Trong đó, Công ty Thành Nam (Hà Nội), Rau Nhà Xanh, Lâm Đài (100% vốn nước ngoài)… đã đặt vấn đề đầu tư hàng chục triệu USD để trồng rau sạch xuất khẩu và phát triển ngành du lịch xanh.
UBND tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa cũng đã đi đến thống nhất xây dựng tour du lịch tam giác khép kín Phan Thiết - Nha Trang - Đà Lạt. Nơi giáp ranh giữa 2 địa phương sẽ thành lập 1 trung tâm buôn bán đặc sản của 2 vùng và làm điểm dừng chân cho du khách, còn tại km 53+1550 sẽ xây dựng một bia tưởng niệm để ghi công những CN đã mất và cả những người có công xây dựng cung đường.
Nguồn: Báo Lâm Đồng